PERIODYZACJA DZIEJÓW

Próby podziału dziejów na okresy czyli ich periodyzacja są równie dawne, jak sama historia. Wszyscy ci, którzy ją od zamierzchłych czasów uprawiali, usiłowali długi ciąg bytu ludzkości podzielić na ograniczone w czasie odcinki. Postępowali w ten sposób przede wszystkim ze wzglądów praktycznych, ułatwiając sobie tą drogą uporządkowanie ogromnego materiału. Ten wzgląd praktycystyczny ustąpił jednak z czasem miejsca innemu. Wedle niego podział na okresy jest czymś danym w samych dziejach i każdy z nich posiada swój odrębny charakter, który go odróżnia wyraźnie od innych z nim sąsiadujących. Zwolennicy podziału dziejów według takich zasad stworzyli sporo systemów periodyzacyjnych. Nie jest naszym zadaniem zajmować się na tym miejscu ich szczegółową analizą. Wystarczy, jeśli zapoznamy się z paru szerzej stosowanymi, których wpływ dał się odczuć również w dziejopisarstwie średniowiecznym. Wypadnie wiać zacząć od periodyzacji hellenistycznej, dzielącej dzieje świata na cztery okresy odpowiadające przewadze czterech starożytnych monarchii światowych. Za takie uważano wówczas państwa asyro-babi-lońskie, medo-perskie, grecko-macedońskie i wreszcie rzymskie.